Home
Up

ΕΡΕΥΝΑ

 

 

ΘΕΜΑΤΑ ΠΟΥ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΑΝ

ΤΟ ΤΜΗΜΑ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΤΟΥ ΓΡΑΦΕΙΟΥ

 

 

H μέθοδος CROSS.

ΕΞΑΡΤΗΣΗ ΔΕΞΑΜΕΝΩΝ.

Διάταξη ΟΝΥΧΩΝ σε ζώνη οριζοντιογραφίας .

Ο πίνακας και το διάγραμμα BROUGHNER.

ΠΥΡΑΜΥΔΕΣ ΗΛΙΚΕΙΩΝ.

Διάκριση και σχεδιασμός έργων ΔΙΑΒΑΣΕΩΣ ΡΕΥΜΑΤΩΝ.

Σχεδιασμός ΕΙΔΙΚΩΝ ΦΡΕΑΤΙΩΝ.

ΔΑΝΕΙΟΑΠΟΘΕΣΙΟΘΑΛΑΜΟΙ και ΒΕΛΤΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ κιν. Γαιών.

Η μέθοδος LABYE στην Αποχέτευση.

 

 

 

Σημείωση: πατώντας ΝΕΧΤ ή ΕΡΕΥΝΑ θα λάβεται γενικές πληροφορίες για την λειτουργία του τμήματος Έρευνας και Προγραμματισμού.

 

 

 

 

 

 

 

ΕΡΕΥΝΑ

Το τμήμα έρευνας και προγραμματισμού του γραφείου, θεσμοθετείται από το 1997 με την πρόσληψη του Κ. Κουκνάκου και την ενεργοποίηση της ανάπτυξης του ειδικού λογισμικού για έργα αποχετεύσεως πόλεων. Το τμήμα ασχολείται (εποχιακά) με την ανάδειξη και ανάπτυξη σε εκμεταλλεύσιμη μορφή των προγραμμάτων, που αναπτύχθηκαν από τον Ν. Μωυσιάδη κατά την διάρκεια της 30ετούς λειτουργίας του γραφείου. Ακόμη στις τρέχουσες ευθύνες του είναι η ολοκλήρωση και τεκμηρίωση για ασφαλή μελλοντική χρήση όλων των υπολογιστικών εργαλείων (ρουτινών, βοηθητικών προγραμμάτων, φύλλων εργασίας και διαδικασιών), που αναπτύσσονται κατά την εκπόνηση των ανειλημμένων μελετών. Το μεγαλύτερο μέρος των πρωτοβουλιών αυτών σήμερα ελέγχεται από τους Κυριάκο και Παναγιώτη Κουκνάκο.

 

Από τα πρώτα βήματά του το γραφείο είχε να αντιμετωπίσει την έλλειψη ειδικευμένου προσωπικού, και την αντιμετώπισε επιτυχώς υποκαθιστώντας το, αναπτύσσοντας τις νέες δυνατότητες της τεχνολογίας. Ο μεγαλύτερος όγκος της ερευνητικής δραστηριότητας ολοκληρώνεται στην περίοδο 1977-1982 με την χρήση του συστήματος WANG που εκτίθεται σήμερα στο (Μουσείο) του γραφείου. Κύριο προϊόν της δραστηριότητας αυτής αποτελούν τα επτά ολοκληρωμένα Πακέτα Προγραμματισμού Ειδικού Λογισμικού.

Το ειδικό λογισμικό, που αναπτύχθηκε αποκλειστικά από τον Ν. Μωυσιάδη αναφέρεται σε εννέα κεφάλαια-τομείς των δραστηριοτήτων του γραφείου και αναπτύσσονται διεξοδικά στο αντίστοιχο κεφάλαιο. Στην κατηγορία αυτή των προγραμμάτων μπορούν να προστεθούν και τα πακέτα, που ο Ν. Μωυσιάδης ανέπτυξε με την βοήθεια συνεργατών, (όπως ο Παναγιώτης Ρουφογάλης στα πλαίσια των δραστηριοτήτων της εταιρείας «ΥδροΛογική»), ή την χρήση άλλων συγγενών προγραμμάτων (όπως το ODOS, της εταιρείας «ΟΔΟΣ ΛΟΓΙΣΜΙΚΗ» και το AutoCad.

 

Παράλληλα με την ανάπτυξη ειδικού λογισμικού, δόθηκαν οι δυνατότητες για την προώθηση μεθόδων επίλυσης θεωρητικών και λογισμικών προβλημάτων υψηλού επιπέδου. Ορισμένα από τα θέματα, που απασχόλησαν το γραφείο κατά καιρούς, και οδηγήθηκαν σε πρωτοποριακή επιστημονικά λύση απαριθμούνται παρακάτω:

 

Ταχεία σύγκλιση μεθόδου Cross σε κλειστά (κυκλοφοριακά) δίκτυα υπό πίεση (εσωτερικά δίκτυα ύδρευσης οικισμών) με σχεδιασμό ειδικού αλγορίθμου και πίνακα υπολογισμού για ολοκλήρωση της διαδικασίας με το χέρι.

Τεχνικοοικονομική βελτιστοποίηση δικτύου εξωτερικού υδραγωγείου με την σύνταξη των διαγραμμάτων της διαίτης των εξαρτημένων δεξαμενών.

Αυτοματοποίηση διατάξεως ονύχων σε ζώνη αποτυπώσεως οποιουδήποτε δεδομένου πλάτους με αριθμό παραλλήλων οδεύσεων.

Αυτοματοποίηση διαγράμματος Broughner και χρήση για τον υπολογισμό της ελαχίστης δαπάνης χωματουργικών εργασιών έργων οδοποιίας.

Χρήση των πυραμίδων ηλικιών για την εκτίμηση της επιρροής τους στην μελλοντική ανάπτυξη του πληθυσμού μίας οικιστικής περιοχής.

Αυτοματοποίηση αποφάσεων και σχεδιασμού σε αρδευτικά δίκτυα ειδικών τεχνικών έργων διαβάσεως ρευμάτων από διώρυγα ορθογωνικής ή τραπεζοειδούς διατομής.

Παραμετροποίηση και τυποποίηση σχεδιασμού ειδικών φρεατίων αποχέτευσης πόλεων (αυτόματη σύνθεση αρχιτεκτονικού με την εισαγωγή γενικών κανόνων και ειδικών δεδομένων).

Ολοκληρωμένη οικονομική βελτιστοποίηση κίνησης γαιών σε οδικό άξονα με πολλά σημεία δυνατής δημιουργίας δανειοαποθεσιοθαλάμων, εκμετάλλευση του υψομετρικού ενεργειακού δυναμικού των χωματισμών και πολλών μορφών και ειδών μηχανημάτων. Τμήματα της έρευνας αυτής χρησιμοποιήθηκαν στα πλαίσια διπλωματικής εργασίας μέλους του γραφείου.

Οικονομική βελτιστοποίηση ακτινικών δικτύων ανοικτών αγωγών (αποχέτευσης) με χρήση των τεχνικών της μεθόδου Labye.

Αυτοματοποίηση της επιλογής της βέλτιστης διάταξης του δικτύου για δεδομένο τμήμα πόλης με εκμετάλλευση όλων των διαθεσίμων δεδομένων (τοπογραφικές, μορφολογικές, οικιστικές, πολεοδομικές, ρυμοτομικές, κατασκευαστικές και τιμολογιακές πληροφορίες πινακοποιημένες κατάλληλα).

Εκ των ανωτέρω όλες οι μέθοδοι έχουν τουλάχιστο μία φορά εφαρμοσθεί σε μελέτες του γραφείου, η δε τελευταία εργασία αποτελεί το κύριο αντικείμενο της εν ισχύει αλλά ακόμη ανενεργού εταιρείας «ΥδροΛογική», που θα προσφέρει υπηρεσίες μελετών αποχέτευσης πόλεων.

 

Άλλη σημαντική εργασία πρωτοπόρος κατά την εποχή της στο σύνολο του ελλαδικού χώρου είναι η ενιαία αυτόματη διαστασιολόγηση και στατική επίλυση πολλυορόφου κτιρίου από τα γραμμικά και επίπεδα στοιχεία του, τον αντισεισμικό υπολογισμό μέχρι και την θεμελίωση.

Αυτοματοποίηση – οργάνωση της χάραξης, υπολογισμού και σχεδιασμού αρδευτικών και στραγγιστικών δικτύων και ποταμών με την χρήση της πλατφόρμας του προγράμματος «ODOS».

 

Βασικοί κανόνες που χαρακτηρίζουν τις παραπάνω εργασίες είναι:

 

η γενική ισχύς των μεθόδων και η ευελιξία σε ότι αφορά τους χώρους εφαρμογής,

η ελαχίστη πληκτρολόγηση (εφ΄ όσον κάποια δεδομένα μπορούν να συναχθούν από τις ήδη πληκτρολογημένες πληροφορίες ανεξαρτήτως της δυσκολίας της λογικής ανάλυσης, θεωρούνται περιττά),

τα δεδομένα χαρακτηρίζονται κατά τον βαθμό της μεταβλητότητάς τους για έργα του αυτού είδους και υφίστανται ανάλογη διαχείριση σε:

α) δεδομένα που είναι κατά πάσα πιθανότητα σταθερά (ισχύουσες τεχνικές προδιαγραφές, νόμιμα όρια, επιλέξιμα τυπολόγια) απασχολούν πίνακες εισαγωγής κατηγορίας Ι και θεωρούνται πάγια. Το πρόγραμμα έχει την δυνατότητα να τα αποδεχθεί κατά ομάδες με μία θετική πληκρολόγηση.

β) Δεδομένα με συχνότερη διαφοροποίηση (υλικά κατασκευής και βασικά χαρακτηριστικά τους και όρια αντοχής, ειδικά βάρη κλπ.) απασχολούν πίνακες εισαγωγής κατηγορίας ΙΙ και θεωρούνται ημιπάγια.

γ) Δεδομένα που για κάθε μελέτη είναι διαφορετικά (μορφολογία εδάφους, υψόμετρα, πληθυσμός, επιφάνειες κλπ.) καταγράφονται σε ογκώδη ειδικά αρχεία με το όνομα της μελέτης και θεωρούνται ειδικά ή περιστασιακά.

η επιδίωξη πάντοτε της μεγιστοποίησης του μέτρου απόδοσης του προγράμματος των αποτελεσμάτων προς τα δεδομένα). Σύμφωνα με αυτό η ωφελιμότητα του προγράμματος εκφράζεται από το ποσοτικό κριτήριο του πηλίκου των παραγώγων ψηφίων προς τα πληκτρολογηθέντα ως δεδομένα.

η εξασφάλιση έναντι ανθρωπίνου λάθους με την ανάθεση όσο το δυνατόν περισσοτέρων πρωτοβουλιών στην μηχανή. Με τον τρόπο αυτό μειώνεται η ανάγκη εκπαίδευσης και εξειδίκευσης του προσωπικού.

η εποπτική και ομαδική εισαγωγή στοιχείων με εποπτικά μέσα (π.χ. σε πλατφόρμα AutoCad) ή χειρισμούς πινάκων (μητρώων).

η απόλυτη προσομοίωση της ανθρώπινης δράσης τόσο σε λογικό, όσο και σε αισθητικό επίπεδο. Τόσο οι υποβαλλόμενοι πίνακες, όσο και τα σχέδια να μη προδίδουν την αυτοματοποιημένη διαδικασία, αλλά να παρέχουν κάθε ευχέρεια ελέγχου, παρέμβασης ή τροποποίησης από τον επιβλέποντα μηχανικό ή τον εργολάβο με παραδοσιακές μεθόδους (με το χέρι).

η κατάργηση ή απόρριψη των στερεοτύπων, εφ΄ όσον δεν εξυπηρετούν ουσιωδώς τους σκοπούς της μελέτης.

 

 

Η μέθοδος Cross

 

H προσεγγιστική μέθοδος Cross εφαρμόζεται με επιτυχία στα κλειστά υδραυλικά δίκτυα και αποτελεί την μόνη διέξοδο στο πρόβλημα της εκτίμησης των πραγματικών κατανομών των παροχών για ένα δεδομένο μοντέλο καταναλώσεων. Παρ’ όλα αυτά παρουσιάζει ορισμένες δυσκολίες τόσο στον σχεδιασμό και την τυποποιήσει της, όσο και στην παρουσίαση. Τούτο οδηγεί συχνά σε συμβιβασμούς στους δύο αυτούς τομείς.

Η αρχή επί της οποίας στηρίζεται η μέθοδος είναι απλούστατη και συνίσταται στην άθροιση των απωλειών των κάδων ενός διακεκριμένου βρόχου κατά μία συγκεκριμένη φορά.

Είναι φυσικό ότι αφού καταλήγουμε στον κόμβο από τον οποίο αρχίσαμε, το άθροισμα των απωλειών να είναι μηδέν. Ακόμη μπορούμε να παρατηρήσουμε ότι οποιαδήποτε κυκλοφορία (πρόσθεση διαφορικής παροχής αλγεβρικά στο σύνολο των κλάδων του βρόχου) δεν επηρεάζει το συμβιβαστό του όλου δικτύου από άποψη συνεχείας.

Καταλήγουμε λοιπόν στον μηδενισμό των αθροισμάτων των απωλειών στους βρόχους του δικτύου διαδοχικά, μέχρι οι εμφανιζόμενες πλέον διαφορές να μην υπερβαίνουν ένα προκαθορισμένο όριο (συνήθως κάτω του μέτρου).

Κατά την επικρατούσα στην ελληνική και διεθνή βιβλιογραφία πρακτική σε κάθε βρόχο ακολουθείται η εξής τυποποιημένοι διαδικασία:

α) για κάθε κλάδο αναγράφεται το μήκος, η παροχή και υπολογίζονται οι απώλειες dh,

β) υπολογίζεται το μέτρο dh/Q ή καλλίτερα το c * dh/Q, όπου c ένας συντελεστής, που έχει συνήθως την τιμή 1,50,

γ) αθροίζονται για όλους τους κλάδους dh και τα c * dh/Q και λαμβάνεται σαν διορθωτική παροχή το πηλίκο της διαιρέσεώς τους,

δ) υπολογίζονται οι διορθωμένες παροχές και επαναλαμβάνεται η ίδια διαδικασία μέχρι το άθροισμα των dh να μειωθεί κάτω ενός προκαθορισμένου ορίου,

ε) Η διαδικασία αυτή επαναλαμβάνεται στο σύνολό της για κάθε έναν από τους βρόχους του δικτύου κατά σειράν, μέχρι στην τελευταία ανακύκλωση κανένας από αυτούς να μην απαιτεί επί πλέον διόρθωση.

Η σύγκλιση ενός απλού δικτύου της τάξεως των 10 βρόχων γίνεται συνήθως μετά από 5-6 ανακυκλώσεις. Η κατάσταση όμως γίνεται πολύ δυσκολότερη όταν ο αριθμός των βρόχων μεγαλώνει και όταν αυτοί έχουν ακανόνιστα σχήματα με αποτέλεσμα ο καθένας τους να συνορεύει με πολλούς άλλους. Οι απαιτούμενες ανακυκλώσεις μπορεί να φτάσουν σε αριθμούς εντελώς παράλογους για την παρουσίασή τους σε ένα τεύχος υδραυλικών υπολογισμών.

Για την αντιμετώπιση του προβλήματος αυτού έχει επικρατήσει:

α) ο περιορισμός του αριθμού και η απλοποίηση των βρόχων, προς όφελος της ακρίβειας των υπολογισμών αλλά σε βάρος της οικονομικότητας του δικτύου και

β) σε περίπτωση χρήσης ηλεκτρονικού υπολογιστού η αποφυγή της παρουσίασης της διαδικασίας επίλυσης σε όλο το μέγεθος, σε βάρος της εποπτικότητας και της αξιοπιστίας του τεύχους.

 

Έχοντας προσωπικά ασχοληθεί με το θέμα κατά το παρελθόν, έχουμε καταλήξει σε επίλυση του προβλήματος, χωρίς κανέναν συμβιβασμό και η μεθοδολογία, που αναπτύξαμε περιγράφεται παρακάτω.

Μπορούμε να κάνουμε τις εξής δύο διαπιστώσεις:

α) ο συντελεστής c , όπως περιγράφεται παραπάνω, προσεγγίζει στην τελική διορθωμένη παροχή μετά από ορισμένες δοκιμές. Υπάρχει όμως μία τιμή του, που θα οδηγούσε απ’ ευθείας στην τελική διόρθωση (μηδενισμό του συνόλου των απωλειών του βρόχου). Η τιμή αυτή είναι σταθερή και χαρακτηριστική για κάθε βρόχο, ανάλογα με το σχήμα του και τις διατομές των κλάδων του, μεταβάλλεται δε ελάχιστα με την μεταβολή των παροχών του.

β) κάθε ανακύκλωση της επιλύσεως κατά Cross προκαλεί μία εκ νέου ανισορροπία στον βρόχο, από όπου ξεκίνησε. Το παλινδρομικό αυτό φαινόμενο μπορεί να βαθμολογηθεί με το μέτρο του πηλίκου dQ2/dQ1 όπου dQ1 και dQ2 οι διορθώσεις των παροχών μεταξύ δύο διαδοχικών ανακυκλώσεων.

Το μέτρο αυτό, που εξαρτάται λιγότερο από τα χαρακτηριστικά του ίδιου του βρόχου και περισσότερο από την σχέση του μέσα στο όλο δίκτυο, αποτελεί την επίδραση του δικτύου επάνω στον βρόγχο ή καλλίτερα χαρακτηρίζει το περιβάλλον μέσα στο οποίο ο βρόχος μεταβάλλει τα υδραυλικά του στοιχεία. Τέλος υπόκειται σε μια σειρά από νόμους, που μπορούν να χαρακτηρίσουν ένα δίκτυο ευσταθές ή ασταθές, αδρανές ή ευαίσθητο και που μπορούν να βοηθήσουν στην ακριβέστερη εκτίμησή του.

Τα δύο παραπάνω μέτρα είναι δυνατόν να εκτιμηθούν με μεγάλη ακρίβεια, εφ’ όσον υπάρχει η ανάλογη πείρα του μελετητή, με αποτέλεσμα αφ’ ενός οι διαφορές του κάθε βρόχου να κλείνουν με την πρώτη δοκιμή και αφ’ ετέρου να μειώνεται κατά θεαματικό βαθμό ο απαιτούμενος αριθμός ανακυκλώσεων. Παρά την δυσκολία τυποποίησης των διαδικασιών αυτών, οι υδραυλικοί υπολογισμοί, που παρουσίασε το γραφείο μας σε μία σειρά μελετών, έγιναν με ηλεκτρονικό υπολογιστή μεν, αλλά παρουσιάσθηκαν στο σύνολό τους με τον παραδοσιακό τρόπο, χάρις σε ένα πρόγραμμα, που συντάχθηκε με τις παραπάνω αρχές.

Η όλη διαδικασία μπορεί να περιγραφεί ως εξής:

α) Γίνεται μια αρχική ανακύκλωση διορθώσεων σε όλους τους βρόχους. Από την συνολική διόρθωση της παροχής dq σε κάθε βρόχο εκτιμάται κατ’ αρχήν ο αντίστοιχος διορθωτικός συντελεστής cm , του οποίου θα γίνει χρήση στην επόμενη ανακύκλωση.

β) η τελική διόρθωση dq δεν δίνεται αυτούσια στον βρόχο, αλλά πολλαπλασιάζεται με έναν συνορθωτικό συντελεστή Cm , που σκοπό έχει να εξουδετερώσει το παλινδρομικό φαινόμενο, που περιγράψαμε παραπάνω και που στην πρώτη ανακύκλωση έχει την τιμή 1,00.

γ) Σε κάθε ανακύκλωση που ακολουθεί , μεταβάλλεται (εφ’ όσον χρειασθεί) ο διορθωτικός συντελεστής cm και υπολογίζεται βάσει συγκεκριμένου εμπειρικού τυπολογίου ο συνορθωτικός συντελεστής Cm , που τώρα κυμαίνεται από 0,60 έως 1,80 συνήθως .

Με σκοπό την μείωση του συνόλου των επιλύσεων, που παρουσιάζονται στο τεύχος, έστω και αν αυτό έχει δυσμενείς συνέπειες στον αριθμό των εκτελουμένων ανακυκλώσεων, επιλύονται κάθε φορά μόνον οι βρόχοι στους οποίους παρουσιάζεται άθροισμα απωλειών μεγαλύτερο κατ’ απόλυτο τιμή του 1/4 του μεγίστου, που παρουσιάσθηκε στην προηγούμενη ανακύκλωση .

Με την εφαρμογή των παραπάνω ειδικών υπολογιστικών τεχνικών, γίνεται εφικτό, να παρουσιάζεται σε ένα συνεπτυγμένο τεύχος η όλη διαδικασία επίλυσης του κλειστού δικτύου και μάλλιστα με την αυστηρότατη προδιαγραφή τη σύγκλισης των απωλειών κάτω του ορίου του 0,20 μ. που επιτρέπει την ακριβή (για αισθητικούς χάριν εποπτείας λόγους) παρουσίαση της πιεζομετρικής γραμμής στις μηκοτομές.

Η παραπάνω μέθοδος αναπτύχθηκε από το 1973 (ύδρευση μεταφερομένων οικισμών Νομού Πρεβέζης) και έλαβε την οριστική της μορφή το 1981 στο πακέτο ΥΔΡΕΥΣΗ (1). Η πλέον σοβαρή αξιοποίηση της μεθόδου έγινε στους υπολογισμούς και την βελτιστοποίηση του εσωτερικού υδραγωγείου της πόλης των Σερρών, και κυρίως στην φάση της Προμελέτης.

Το πρόγραμμα πρωτολειτούργησε σε WANG PCSII και μεταφράστηκε το 1994 στην WBASIC για την εφαρμογή του στην μελέτη της Ύδρευσης Σερρών. Η απλή μέθοδος Cross χωρίς τον υπολογισμό των Cm, έχει οργανωθεί από το γραφείο ακόμη και με την εφαρμογή του Microsoft Excel.

 

ΕΞΑΡΤΗΣΗ ΔΕΞΑΜΕΝΩΝ

ΙΣΤΟΡΙΚΟ

Η πρώτη επαφή με το θέμα γίνεται το 1972, όταν πέφτει στα χέρια του Ν. Μωυσιάδη (φοιτητή ακόμη) το πόνημα ενός καλού επιστήμονα μηχανικού, του κ. Λιντερμάγερ με τον ίδιο τίτλο. Ο νεαρός φοιτητής σκέφτεται και δοκιμάζει κατ΄ ιδίαν, από απλή επιστημονική ανησυχία, την συνεισφορά της σύνταξης δοκιμαστικών διαγραμμάτων διαίτης των εξαρτημένων δεξαμενών και της σχέσης τους.

Κατά ευτυχή σύμπτωση λίγους μήνες αργότερα το γραφείο αναλαμβάνει την ύδρευση των κοινοτήτων Ηλιοκόμης και Κορμίστας της περιοχής Παγγαίου. Το 1974 και εν΄ όσο ο Ν. Μωυσιάδης υπηρετεί την στρατιωτική του θητεία, στα πλαίσια της συνεργασίας των δύο κοινοτήτων εντάσσονται όλες οι υπόλοιπες (συνολικά ένδεκα) κοινότητες της περιοχής Παγγαίου και το μελετώμενο έργο καταλήγει ένα πολύπλοκο δίκτυο με απειρία πιθανών επιλογών στην χάραξη και την εξάρτηση των αποταμιευτικών ή ρυθμιστικών όγκων.

Για την τεκμηρίωση των απόψεών του ο νεαρός μηχανικός χρησιμοποιεί τις γνώσεις που αποκόμισε από την ανάγνωση του βιβλίου του κ. Λιντερμάγερ αλλά και κάνει χρήση των μεθόδων που μόνος του είχε αναπτύξει δύο χρόνια πριν. Η ευχάριστη έκπληξη έρχεται αρκετά αργότερα, όταν σε κάθοδό του στο υπουργείο για τον έλεγχο της τελευταίας φάσης της ίδιας μελέτης, διαπιστώνει ότι ο επιβλέπων έχει αλλάξει, και ο νέος τεχνικός διευθυντής είναι ο κ. Λιντερμάγερ. Ο ηλικιωμένος πλέον επιστήμονας αναγνωρίζει την φιλότιμη προσπάθεια του νέου μηχανικού, συγκινείται, συμφωνεί σε όλες τις διατυπωθείσες και τεκμηριωμένες απόψεις του και ανταλλάσσονται φιλικά οι γνώμες και κρίσεις για την σχετική μεθοδολογία και την πορεία της σχετικής μελέτης. Ατυχώς η επίβλεψη που προηγήθηκε εκπροσωπήθηκε από χαμηλής ποιότητος προσωπικό, που προτίμησε να επιβάλλει άστοχες τροποποιήσεις των προτάσεων του νεαρού μηχανικού με σκοπό την φαινομενική οικονομία στο αρχικό κόστος κατασκευής, αλλά με πολύ δυσμενείς συνέπειες στην ασφάλεια λειτουργίας, το κόστος και τις συνθήκες συντήρησης, και την επάρκεια του όλου δικτύου ως προς την δίαιτα και ρύθμιση των ταμειευτήρων. Τελικά συμφωνήθηκε να προχωρήσει το έργο έτσι όπως σχεδιάσθηκε, αφού προσπάθεια αποκατάστασης των ορθών αποφάσεων θα είχε υπερβολικό κόστος σε χρόνο και χρήμα λόγω καθυστερήσεων και απώλειας των ευνοϊκών συνθηκών χρηματοδοτήσεων.

 

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ

Η παροχή εισόδου σε μία δεξαμενή είτε προέρχεται από άντληση είτε από φυσική ροή πηγαίου ύδατος μπορεί να καταγραφεί χρονικά σε ένα 24ωρο διάγραμμα. Την ρύθμιση και διαχείριση της διαφοράς μεταξύ της αυτής παροχής αυτής (εισόδου) και της συνεχώς μεταβαλλομένης ζητήσεως (που μπορεί και αυτή να καταγραφεί σε ένα αντίστοιχο διάγραμμα) αναλαμβάνει ο ρυθμιστικός όγκος της δεξαμενής. Αυτός μπορεί να προσδιοριστεί με την αφαίρεση των δύο διαγραμμάτων.

Η πλήρης εκμετάλλευση του κόστους κατασκευής του εξωτερικού υδραγωγείου προϋποθέτει την 24ωρη (και πάντως την κατά το δυνατόν πολύωρη) λειτουργία του.

Εάν μεταξύ δεξαμενής και εσωτερικού δικτύου παρεμβληθεί άλλη δεξαμενή, το διάγραμμα απαιτήσεων προς αυτή είναι ένα διάγραμμα ζητήσεως παραφθαρμένο σε μορφή και μέγεθος που εξαρτάται από τα σχετικά τεχνικά μεγέθη (παροχετευτικότητες και όγκοι). Η σύνθεση των διαδοχικών εξαρτημένων διαγραμμάτων στο 24ωρο, οδηγεί σε εντυπωσιακής αξίας συμπεράσματα, ως προς την χρησιμότητα των δεξαμενών και το βέλτιστο τεχνικοοικονομικά σχήμα του έργου. Αποδεικνύεται ότι η αφελής επιλογή των μεγεθών και των θέσεων των δεξαμενών, όπως συνήθως γίνεται, καταλήγει σε:

Πρόβλεψη άσκοπου αποθηκευτικού όγκου με συνέπεια την ελλιπή ανανέωση του νερού, σπατάλη κόστους κατασκευής, σπατάλη ενεργείας αντλήσεων,

Μείωση της συνεργασίας των έργων και επομένως της ασφάλειας ή επάρκειας του δικτύου,

Δυσκολίες στον τομέα του μερισμού των παροχών μεταξύ οικισμών κλπ.

Χονδροειδή σφάλματα στην εκτίμηση της δίαιτας των δεξαμενών, λόγω του ότι αγνοείται η διαφορά της μορφής του διαγράμματος ζήτησης ενός αγροτικού από ένα αστικό πληθυσμό.

Το συγκεκριμένο πρόγραμμα λειτουργεί ως εξής:

 

εισάγονται τα διαγράμματα ζητήσεως σε κ.μ./ώρα για όλες τις δεξαμενές, που αποδίδουν έξοδο σε εσωτερικά δίκτυα.

Εισάγονται τα υψόμετρα πυθμένος και τα χαρακτηριστικά ύψη για κάθε δεξαμενή (ύψος λειτουργίας (πολυτρήτου) για κάθε προορισμό ξεχωριστά, ενεργοποίησης και απενεργοποίησης κάθε βάνας ή φλοτέρ εισροής ξεχωριστά, υπερχείλισης, εσωτερικής επικοινωνίας)

Δίνονται οι συνδετήριοι αγωγοί με τυπολόγιο υπολογισμού απωλειών και μήκος, ή (πρώτη και πλέον εύχρηστη μορφή του προγράμματος) με την παροχετευτικότητά τους θεωρούμενη σταθερή περί την μέση τιμή.

Δίνεται ο κωδικός της δεξαμενής αναφοράς και εκτελείται το πρόγραμμα.

Με την εκτέλεση του προγράμματος υπολογίζεται και σχεδιάζεται το διάγραμμα στάθμης της δεξαμενής αναφοράς για το τυπικό 24ωρο. Από το διάγραμμα αυτό συμπεραίνεται ο χρόνος υπερεπάρκειας (βαθμός ασφαλείας) λειτουργίας της δεξαμενής, ο (χρήσιμος) απαιτούμενος ρυθμιστικός όγκος, ο βαθμός ανανέωσης του νερού κλπ.

 

Το πρόγραμμα στην πρώτη του μορφή αποδίδει απλώς πίνακα χρόνου-στάθμης και λειτουργεί σε γλώσσα basic της Wang σε υπολογιστή PCSII (1983). Η μετάφρασή του σε νεότερης έκδοσης γλώσσα δεν έγινε ακόμη.

 

 

ΕΦΑΡΜΟΓΗ

Πλην του Συνδέσμου Κοινοτήτων Παγγαίου, όπου απλά συντάχθηκαν σειρά διαγραμμάτων στάθμης σαν αποδεικτικό υλικό με το χέρι (το 1975 κανείς συνάδελφος σχεδόν στην Ελλάδα δεν διέθετε υπολογιστή) η μέθοδος της πλήρους διαγραμματοποίησης της δίαιτας των αποθηκευτικών ή ρυθμιστικών όγκων των δεξαμενών και της αναλυτικής βελτιστοποίησης της γενικής διατάξεως του δικτύου, χρησιμοποιήθηκε με επιτυχία σε σειρά άλλων περιπτώσεων μεταξύ των οποίων εντυπωσιακότερες αυτές της Προμελέτης του υδροαρδευτικού έργου του Συνδέσμου Κοινοτήτων Επαρχίας Νέστου (στην Χρυσούπολη Καβάλας), και της Προμελέτης της Ύδρευσης Σερρών.

Στην πρώτη περίπτωση ελέγχθηκαν με κατάλληλη ομαδοποίηση 64 πιθανές κατά σχήμα λύσεις, και βελτιστοποιήθηκε κατά μέγεθος η καλλίτερη. Στην δεύτερη περίπτωση υπολογίσθηκε επακριβώς η συνεργασία δύο δεξαμενών με διαφορετικό υψόμετρο κατασκευής στην ίδια ζώνη του εσωτερικού υδραγωγείου.

 

 

 

Αυτόματη διάταξη ονύχων.

Κατά τον χρόνο της εκτέλεσης των τοπογραφικών εργασιών της αποτύπωσης της κοίτης του ποταμού Στρυμόνα για την εκπόνηση της μελέτης διευθέτησής του σε μήκος 27 περίπου χιλιομέτρων. Η εργασία οργανώθηκε με κλασικές μεθόδους αλλά με εκτεταμένη χρήση του υπολογιστή και εκμετάλλευση των δυνατοτήτων του σε ταχύτητα και σε ότι αφορά την επισήμανση λαθών, διεύρυνση των υπολογιστικών πρακτικών και δομημένη λογική.

 

ΕΔΑΦΟΣ

Συντάχθηκε και επιλύθηκε επίμηκες πολύγωνο (αλυσίδα τριγώνων) μήκους 55 χιλιομέτρων (μετάβαση-επιστροφή), αναπτυγμένο στις δύο όχθες του ποταμού και εξασφαλισμένο από τέσσερα τριγωνομετρικά σημεία τρίτης τάξεως.

Επιλύθηκαν τέσσερεις πολυγωνομετρικές οδεύσεις δύο ανά όχθη στο σύνολο του μηκους της προς αποτύπωση ζώνης, εξαρτημένες από τα τριγωνομετρικά του παραπάνω πολυγώνου.

Από τις στάσεις των οδεύσεων αυτών έγινε μία κλασική αποτύπωση ζώνης με όλες τις σχετικές προδιαγραφές.

 

ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗΣ

Αφού επιλύθηκαν και εκτυπώθηκαν τα τεύχη του τριγωνισμού της πολυγωνομετρίας και της υψομετρίας, ο υπολογιστής κατατάσσει τις στάσεις των αποτυπώσεων σύμφωνα με την γεωγραφική προτεραιότητα της αποτύπωσης (στο χαρτί) και προτείνει για εισαγωγή των αναγνώσεων της αποτύπωσης. Σε περίπτωση, που η εισαγωγή έχει ήδη συντελεσθεί, ο ιεραρχημένος κατάλογος απομνημονεύεται σε σταθερό αρχείο, τοποθετούνται εναλλάξ όλες οι δισκέτες των data στην θήκη (drive) 2 και γεμίζουν διαδοχικά καθαρές δισκέτες στο 1 με τα διατεταγμένα δεδομένα. Τέλος αποδίδονται οι αποτυπώσεις στο χαρτί στην επιθυμητή κλίμακα και σε καθαρό πλάτος μέχρι 32 cm. (WANG 2231W-3) με έτοιμους τους αυτομάτως επιλεγέντες και διαμορφωθέντες όνυχες.

 

Στην επιτυχία του παραπάνω αποτελέσματος εφαρμόσθηκαν τεχνικές χειρισμού σμήνους αριθμών, όπως εφαρμόζονται και στην διάκριση της βέλτιστης κατά μήκος κλίσης των ανοικτών διωρύγων του αρδευτικού δικτύου στο πρόγραμμα ΑΡΔΕΥΣΗ.

Με την επιλογή ενός ευλόγου πλάτους ζώνης, ο υπολογιστής ανατρέχει πρώτα στις στασεις της πολυγωνομετρίας και ύστερα στα αποτελέσματα των αποτυπώσεων και προσδιορίζει μία μέση γραμμή του εμφανιζόμενου νέφους, μία σχεδιαζόμενη περίμετρο, ένα γωνιώδες περιθώριο στροφής κάθε πλευράς και το συνολικό μήκος του τελικού σχεδίου (μήκος τεθλασμένης γραμμής αξόνων συν το άθροισμα των ανοιγμάτων των ονύχων). Επιθυμητό αποτέλεσμα είναι εκείνο που έχει:

α) όσο το δυνατόν μικρότερο συνολικό μήκος χαρτιού,

β) αλλά και μικρότερο αριθμό πλευρών της ως άνω τεθλασμένης,

γ) μεγαλύτερη ομοιογένεια στο μήκος των πλευρών της.

 

Το πρόγραμμα χρησιμοποιήθηκε εκτός της περιπτώσεως του Στρυμόνα και σε αποτυπώσεις ζώνης άλλων έργων (Κυπρίνος Έβρου, Κολινδρός Πιερίας, Άβδηρα Ξάνθης, Οδός Δράμας – Σιδηρονέρου κλπ.). Ουδέποτε άνθρωπος χρειάσθηκε να διορθώσει τις σχετικές αποφάσεις της μηχανής.

 

 

 

Το διάγραμμα Broughner

Το (μάθημα) της Οδοποιίας διδάσκεται επί σειράν ετών μέχρι και το 1974 στο ΕΜΠ από καθηγητές που το απαξιώνουν. Δυστυχώς η ίδια εντύπωση φαίνεται πως περνάει και στο επάγγελμα. Είναι συχνό φαινόμενο την εποχή αυτή να επικρατούν γνώμες όπως (χάραξη διά της πεπατημένης, γέφυρα λοξή-δαπάνη άσκοπη, οι ταχύτητες του λαού δεν ξεπερνούν τα 60 χλμ. κλπ). Ένα από τα θύματα της λογικής αυτής είναι το πολύ χρήσιμο διάγραμμα κινήσεως γαιών, το μόνο ενδιαφέρον εργαλείο (και απολύτως απαραίτητο) για τον σχετικά ακριβή προσδιορισμό της δαπάνης των χωματισμών ενός αντιστοίχου έργου.

Στην υποβολή της πρώτης του μελέτης ο Ν.Μωυσιάδης καλείται να παραδώσει κατά τις προδιαγραφές πίνακα κινήσεως γαιών. Η χάραξη του διαγράμματος Broughner διδάσκονταν στο ΕΜΠ σαν (άχρηστος μπελάς). Ο πίνακας καθόλου. Τα στοιχεία αυτά μέρα με τη μέρα θεωρούνται και πιο άχρηστα από τον τεχνικό κόσμο της χώρας. Η ενασχόληση με το αντικείμενο καταλήγει να φανερώσει στον νεαρό μηχανικό ένα ολόκληρο πεδίο έρευνας και ανάπτυξης τεχνικών οικονομοτεχνικής εκμετάλλευσης πληροφοριών. Πρόκειται για ένα χώρο όπου σπαταλώνται ασκόπως μεγάλα ποσά από άγνοια και αδιαφορία.

Σε πρώτη φάση αναπτύσσονται οι ρουτίνες της παραγωγής, εποπτικής και ακριβούς σχεδίασης του διαγράμματος προς υποβολή στις αντίστοιχες μελέτες. Στα σχέδια εμφανίζονται με εικονίδια τα μηχανήματα, και αναγράφονται η χιλιομετρική θέση πρώτης επαφής, το μήκος ευθύνης και ο όγκος των μεταφερομένων γαιών. Το διάγραμμα από μία ασαφή θεωρητική γραμμή καταλήγει κατασκευαστικό σχέδιο. Η φάση αυτή εντάσσεται απολύτως στην περίοδο προγραμματισμού του πακέτου ΟΔΟΠΟΙΙΑ και ολοκληρώνεται το τέλος του 1979. Κατά την διάρκεια της εκπόνησης των ανειλημμένων μελετών (Σιδηρόνερο) χωρίς να τροποποιηθεί το πρόγραμμα, εφαρμόζονται τεχνάσματα για ενδιαφέροντα εξελιγμένα συμπεράσματα.

 

Στο δείγμα παραπάνω παρουσιάζεται τμήμα του διαγράμματος κινήσεως γαιών της πρώτης πλήρως μηχανογραφημένης και σχεδιασμένης από υπολογιστή μελέτης οδού στην Ελλάδα, που παραδόθηκε το τέλος του 1978, της Οριστικής Μελέτης Εθνικής Οδού Θεσσαλονίκης-Σερρών. Διακρίνεται η παραστατικότητα και τεκμηρίωση των μέτρων της συμμετοχής του προωθητή, του αποξέστη και του αυτοκινήτου.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ΠΥΡΑΜΥΔΕΣ ΗΛΙΚΕΙΩΝ.

Παρατίθεται απόσπασμα από διάλεξη, που ετοιμάσθηκε να δοθεί στα πλαίσια των εκδηλώσεων του Κοινωνικού Συνδέσμου Σερρών.

…….. Η στατιστική ανάλυση ενός πλήθους μπορεί να μας δώσει την κατανομή του σε σχέση με κάποια ομαδοποίηση ή χαρακτηριστικό (εκπαίδευση, υγεία, επίπεδο ζωής, επάγγελμα, θρήσκευμα, απόψεις, συμπεριφορά κλπ.) ή με μία κλίμακα τιμών κάποιας μεταβλητής (εισόδημα, περιουσία, κατανάλωση, χρήση αγαθών κλπ.). Η πλέον απλή κατηγοριοποίηση είναι αυτή των ηλικιών. Κατά μία συγκεκριμένη μονάδα χρόνου (έτος, πενταετία) γεννώνται και επιβιώνουν χ1 ή χ5 άνθρωποι, ενώ κατά την ίδια περίοδο επιζούν χ100/1 ή χ100/5 υπερεκατονταετείς.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Μορφή πυραμίδος για γραμμική θνησιμότητα

 

Το προκύπτον διάγραμμα έχει φθίνουσα προς τα άνω μορφή και ονομάσθηκε κατά παραδοχή πυραμίδα. Εάν ο αριθμός των αποβιούντων κατ΄ έτος από κάθε ηλικία ήτο σταθερός η μορφή της πυραμίδος θα ήτο τριγωνική, εάν ο κίνδυνος αυξάνει σε σχέση με την ηλικία (έναρξη δραστηριοτήτων, ασθένειες, έξοδος από την προστασία του σπιτιού) η καμπύλη είναι δεξιόστροφη (παιδική εφηβική ηλικία), και τέλος αν παραμένει σταθερό το ποσοστό των αποβιούντων έναντι των επιβιούντων, η καμπύλη είναι αριστερόστροφη (ωρίμανση).

 

Ορίστε μία τυπική υγειής καμπύλη.

 

 

 

Μορφή πυραμίδος φυσιολογικής εξέλιξης μίας ηλικίας

(ταυτίζεται με την πυραμίδα σταθερού πληθυσμού)

 

τα χαρακτηριστικά της καμπύλης αυτής είναι:

 

α) το εμβαδόν της (σύνολο πληθυσμού)

β) το μέσο εύρος της (μέσος όρος ζωής)

γ) το ύψος της (μέγιστο όριο ζωής)

δ) το εύρος της (αριθμός γεννήσεων-γεννητικότητα)

ε) η σχέση δ/βχ2 (τέκνα ανά οικογένεια)

στ) η καμπυλότητα δεξιά (παιδική θνησιμότητα)

 

Ακόμη μπορούμε να αναλύσουμε την καμπύλη σε διακεκριμένες επιφάνειες χαράζοντας τις διαχωριστικές γραμμές πλήθους και ηλικιών, και να υπολογίσουμε τους υπό ωρίμανση, τους ωρίμους και τους υπερήλικες. Παρ' ότι ο διαχωρισμός αυτός αποτελεί αυθαίρετη παραδοχή με πολλές ανοχές, δίνει μία καλή εντύπωση για το πόσοι είναι οι οικονομικά ενεργοί πολίτες και πόσους ευθύνονται να εξυπηρετήσουν με την εργασία και τις εισφορές τους. Ας προχωρήσουμε λοιπόν σε ένα κατ' εκτίμηση χωρισμό της επιφάνειας στο τμήμα Ε (εκπαιδευόμενοι), Δ (δραστήριοι), Η (ηλικιωμένοι).

Το πηλίκο (Ε+Δ+Η)/Δ θα έδινε ένα πολύ χρήσιμο μέτρο για τον προσδιορισμό της ασφαλιστικής πολιτικής, εάν στο Υ.Ε.Ο. προσλαμβάνονταν επιστήμονες, και αν οι αρμόδιοι υπουργοί ήσαν ειλικρινά οικονομολόγοι.

Ανάλογος χωρισμός των επιφανειών θα μπορούσε να γίνει και για τον αναπαραγωγικά ενεργό πληθυσμό. Εδώ σημαντικό ρόλο παίζει και το πολιτιστικό και οικονομικό επίπεδο του πληθυσμού, καθώς και οι κοινωνικές, ηθικές, παραδοσιακές και θρησκευτικές συνθήκες. Ένας περισσότερο αστικοποιημένος και εκπαιδευμένος πληθυσμός με απαιτήσεις για την ποιότητα της ζωής του έχει μικρότερο αναπαραγωγικό παράθυρο, αφού οι γυναίκες πρέπει να μορφωθούν, άρα μπαίνουν στην αναπαραγωγική διαδικασία αργότερα, και οι άνδρες, αφού η τεκμαιρόμενη διαφορά ηλικίας συζύγου μικραίνει αποσύρονται συντομότερα. Παρά το γεγονός, ότι το Α.Π. διαρκεί χρονικό διάστημα όσο μία τυπική γενεά, το διάστημα που είναι εντατικοποιημένο περιορίζεται κατά τεκμήριο και έτσι η μορφή του (καλιδοσκοπείται) στις παραγόμενες ηλικίες, αυτές που απέχουν δηλαδή κατά μία γενεά προς τα κάτω.

Τέλος ανάλογα με την αυξητική ή μειωτική τάση του συγκεκριμένου πλήθους (πληθυσμού περιοχής, πόλης, επικράτειας) το διάγραμμα παραφθείρεται αναλόγως, αφού η κάθε ηλικία έχει διαφορετικό αρχικό πληθυσμό αναφοράς (γεννήσεις). Η πυραμίδα δηλαδή που μορφώνεται από τον πληθυσμό μίας απογραφής, αποτελείται από φέτες διαφόρου ηλικίας όλων των κανονικών πυραμίδων των σχετικών παρελθουσών πενταετιών. Με την παρατήρηση αυτή και την εκμετάλλευση των ορισμών της προηγουμένης παραγράφου, από την παρατήρηση και την εξέλιξη στον χρόνο της μορφής της πυραμίδος, είναι δυνατόν να εξαχθούν χρήσιμα συμπεράσματα περί της ιστορίας του συγκεκριμένου πληθυσμού.

 

 

Μορφή πυραμίδος υγειούς εξέλιξης

 

 

Σε έναν πληθυσμό με ελαφρά αυξητική τάση (υγειής εξέλιξη), οι μεγαλύτερες ηλικίες προέρχονται από υποτιμημένους αριθμούς γεννήσεων. Ένα παρόμοιο διάγραμμα παρουσιάζεται παραπάνω. Οι συγκρίσεις λοιπόν πρέπει να γίνονται με παράθεση διαγραμμάτων αυτής της μορφής.

 

 

 

Ας δούμε πως θα αξιοποιούσαμε την ανάλυση μίας πυραμίδας ηλικιών σε ένα εθνικό πρόγραμμα:

 

α) Καμπύλη πολύ ευρεία σε σχέση με τον μέσο πληθυσμό.

συμπέρασμα: παιδική θνησιμότητα

ενέργεια βελτίωση υγειϊνής - μαιευτήρια - εμβολιασμός

β) Εντονη δεξιά καμπύλη

σ. εφηβική θνησιμότητα - εργατικά ατυχήματα - μετανάστευση - εγκληματικότητα

ε. έργα υποδομής - εκπαίδευση - απασχόληση - δικαιοσύνη

γ) μικρό εύρος βάσης

σ. υπογεννητικότητα

ε. οικονομική ενίσχυση αναπαραγωγικού παραθύρου, κίνητρα γεννητικότητας, τακτοποίηση ασφαλιστικού, δωρεάν παροχές παιδείας, κοινωνικής ένταξης, διασκέδασης.

δ) μεγάλο εμβαδόν ηπερηλίκων

σ. γήρανση πληθυσμού

ε. αύξηση ορίου ηλικίας συνταξιοδότησης, μείωση συντάξεων, αύξηση εισφορών.

 

Όπως γίνεται αμέσως κατανοητό, η πυραμίδα είναι ένας ζωντανός οργανισμός, που η σύνθεσή του (δηλαδή το σχήμα του) επηρεάζει σε πολύ μεγάλο βαθμό την ευελιξία, την παραγωγικότητα και την βιωσιμότητά του, την ζωτικότητά του. Στόχος πάντοτε είναι η εκτίμηση της βέλτιστης καμπύλης για τις συνθήκες της συγκεκριμένης ομάδος, και η επιδίωξη για την προσέγγισή της στο εγγύς μέλλον.

Ας δούμε τώρα την πυραμίδα ηλικιών του νομού Σερρών!

Το τραγικό αυτό θέαμα είχα την ατυχία να δω υπό τις παρακάτω συγκυρίες. Επαφή με την επεξεργασία στατιστικών στοιχείων είχα και παλαιότερα, με την συμμετοχή του γραφείου μας στην εκπόνηση της οικονομοτεχνικής μελέτης και μελέτης οικονομικής σκοπιμότητος κάποιων αρδευτικών δικτύων στην Μακεδονία. Με υπόβαθρο αυτή την εμπειρία αναπτύξαμε στο γραφείο μας, κάποια τυπική μεθοδολογία στην εκτίμηση του αναμενόμενου μελλοντικού πληθυσμού οικισμών, σε σχέση με τις πλουτοπαραγωγικές πηγές του και με το γεωγραφικό, πληθυσμιακό και οικονομικό περιβάλλον. Με την χρήση των υπολογιστικών αυτών τεχνικών επαληθευτήκαμε και μάλλιστα κατά απροσδόκητα εντυπωσιακό ορισμένες φορές τρόπο, στις προβλέψεις μας (Φέρρες). Ας σημειωθεί ότι, η τόσο προχωρημένη ανάλυση, δεν αποτελεί απόλυτα τεκμηριωμένη υποχρέωση του αναδόχου μελετών παρομοίων έργων υποδομής, τα αποτελέσματά της όμως επηρεάζουν τα βασικότερα δεδομένα για τον υπολογισμό του μεγέθους και του κόστους των έργων.

Στην μελέτη όμως της ύδρευσης των Σερρών οι αριθμοί δυστροπούσαν. Οι εκτιμήσεις σύμφωνα με τις δυνατότητες και την παράδοση του ευρύτερου χώρου, ήσαν αντίθετες με τις καμπύλες των μαθητολογίων και των γεννήσεων, αλλά ακόμη και αυτές μεταξύ τους δεν ακολουθούσαν κάποια απόλυτα σταθερή λογική. Παντού φαίνονταν ότι κάτι ή κάποιος μας εμπαίζει. Κάποια στοιχεία έπρεπε να είναι λανθασμένα ή παραποιημένα. Στο πρώτο δοκίμιο της Τεχνικής Εκθέσεως, που αποτελεί και το βασικότερο τεύχος της Προμελέτης, όλα αποδόθηκαν στην αστυφιλία και την μετανάστευση (εύκολοι αφορισμοί), όμως υπήρχε η διάχυτη υποψία ότι κάτι σοβαρό διέφευγε της προσοχής μας ή των διαδικασιών της επεξεργασίας των στοιχείων.

Χωρίς να υποπτευόμαστε το αποτέλεσμα της έρευνας και λίγο πριν παραδοθεί το τελικό κείμενο της εκθέσεως με ανοικτό το θέμα της ακριβούς προβλέψεως της πορείας του πληθυσμού, αποφασίσαμε την ανάλυση του πληθυσμού σε πυραμίδες. Ιδού τα συμπεράσματα, όπως παρουσιάζονται στην Τεχνική Έκθεση της Προμελέτης του έργου:

....................................................................

….. « 2.2.1 Τα πολεμικά γεγονότα της περιόδου 1910-1950 έχουν τραυματίσει σοβαρότατα την σύνθεση του πληθυσμού της χώρας ιδιαίτερα για τους γεννηθέντες την πενταετία του 1915 και 1940. Λιγότερο αλλά επίσης πολύ σοβαρά υποφέρει το διάγραμμα και στις δεκαετίες του 1920 και 1935. Από την παρατήρηση αυτή καθίσταται προφανές, ότι ο πόλεμος προκαλεί πολύ λιγότερες απώλειες στα πεδία των μαχών από αυτές που επιφέρει με την αναστολή των γεννήσεων ή την αυξημένη παιδική θνησιμότητα λόγω δυσμενών οικονομικών και λοιπών συνθηκών. Τέλος πρέπει να τονισθεί, ότι οι δύο αυτές πολεμικές περίοδοι διαδέχθηκαν η μία την άλλη σε απόσταση ακριβώς 30 ετών, δηλαδή επλήγησαν οι ηλικίες ακριβώς, που παρήχθησαν από τις πληγείσες ηλικίες του πρώτου πολέμου.

 

2.2.2 Στα ίδια χρονικά σημεία αλλά δυστυχώς πολύ σοβαρότερες (περίπου κατά 200%) είναι οι συνέπειες στον πληθυσμό και την ηλικιακή σύνθεση του Νομού Σερρών. Το γεγονός αυτό δικαιολογείται από την θέση της περιοχής και το Βουλγαρικό ενδιαφέρον για την απόκτησή της, τόσο κατά τον Β’ Βαλκανικό όσο και κατά τον Β’ Παγκόσμιο πόλεμο. Έτσι οι γεννηθέντες την πενταετία του 1940 υπολείπονται κατά 21% αυτών της επόμενης στο σύνολο της χώρας, ενώ η διαφορά αυτή φθάνει το 38% στον Νομό Σερρών.

- 2.2.3 Το τραγικότερο είναι , ότι ο πληθυσμιακός αφανισμός των γονίμων ηλικειών του Νομού εξακολουθεί και κατά την περίοδο του εμφυλίου με τις ίδιες δυσμενείς για τις Σέρρες σχέσεις. Έτσι οι γεννηθέντες την πενταετία του 1950 υπολείπονται κατά 8% αυτών της επόμενης στο σύνολο της χώρας, ενώ η διαφορά αυτή φθάνει το 23% στον Νομό Σερρών, δηλαδή είχαμε συνέπειες δυσμενέστερες κατά 400%, γεγονός που και πάλι πρέπει να αποδοθεί στους ίδιους λόγους και προσέτι στην διαρροή προς την Θεσσαλονίκη.

- 2.2.4 Ύστερα από τα παραπάνω είναι ανώφελο να επιζητούμε φυσιολογικές δημογραφικές εξελίξεις. Όσοι διαμαρτύρονται για τους κινδύνους, που κρύβει η υπογεννητικότητα, ξεχνούν το γεγονός, ότι στα χρόνια μας τον ρόλο της αναπαραγωγής παίζουν οι πληγείσες προ 30ετών ηλικίες, και ότι σήμερα πληρώνουμε την δεύτερη δόση του γραμματίου του πολέμου και του εμφυλίου. Η ευνοϊκότερη εξέλιξη αναμένεται από το γεγονός, ότι στα αμέσως επόμενα χρόνια, την σκυτάλη θα αναλάβουν οι παραγωγικές αλλά και πολυπληθέστερες ηλικίες των γεννηθέντων μετά το 1960.

 

……..».

....................................................................

 

Εάν σκοπός της έρευνας δεν είναι η προβλεπόμενη κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας για τον επόμενο χρόνο, αλλά η μακροχρόνια πολιτική σύμφωνα με τον μελλοντικό πληθυσμό, κύριο μέγεθος είναι ο οικονομικά και ο αναπαραγωγικά ενεργός πληθυσμός. Ο πληθυσμός αυτός στην χώρα σήμερα αντιστοιχεί με συνολικό πληθυσμό κατά πολύ μικρότερο των 10 εκατ.

Πλανόμαστε αν μιλούμε για πληθυσμιακή μείωση. Είμεθα ήδη πολύ λίγοι. Στα επόμενα 50 χρόνια απλά πρόκειται να εξυγειανθεί η πυραμίδα με την αποχώρηση του πλεονασματικού πληθυσμού, ώστε οι εναπομένοντες 7-8 εκ. να συνεχίσουν να αναπτύσσονται απαλλαγμένοι των υπερβολικών βαρών, που σήμερα εμποδίζουν την ανάπτυξή τους. Με τα βάρη αυτά επηρεάζεται δυσμενώς ή ήδη μειωμένη αναπαραγωγική τους δυνατότητα. Τέλος η εναλλαγή της συνθέσεως των οικονομικώς ενεργών ηλικιών προκαλεί δυσαρμονία στις προγραμματιζόμενες παροχές υπηρεσιών και υποδομής, (αίθουσες διδασκαλίας, θρανία, κλίνες νοσοκομείων, θέσεις σπουδαστών, επάνδρωση υπηρεσιών) και στις λοιπές σχέσεις (αυξομείωση προσλήψεων, ανεργίας, εμπορικών δραστηριοτήτων, ασφαλιστικές εισφορές και συντάξεις, κατανάλωσης κλπ.).

Κάθε 25 χρόνια προδιαγράφεται μία μικρή κρίση σε κάθε θεσμό (αδιόριστοι πτυχιούχοι, πτωχευμένα καταστήματα, αυξομείωση ενοικίων ακινήτων, ρευστότητα χρήματος, επάνδρωση ενόπλων δυνάμεων). Η δυσαρμονία αυτή προκαλεί ένα μικρότερο βαθμό απόδοσης των σχετικών επενδύσεων αφού θα αλλάζει το ποσοστό εκμεταλλεύσεώς τους. Μπροστά σε παρόμοιες καταστάσεις κάποιοι από τους προγόνους μας θα παίρνανε οικειοθελώς πολύ γενναίες για την εποχή μας αποφάσεις (π.χ. ίσως την εθελοντική απομάκρυνση των απομάχων). Σήμερα το ελάχιστο που μπορούμε να κάνουμε είναι η μείωση των απαιτήσεών μας από τα παιδιά μας, που τόσο αδικήσαμε εμείς με τις δικές μας τις συλλογικές επιλογές με τις σπατάλες των τελευταίων δύο δεκαετιών.

Ο εκτροχιασμός των συνδικαλιστικών διεκδικήσεων σε μεθόδους εκβιασμού, έχει καταλήξει ωμά σε υπεξαίρεση οικονομικών πόρων και οικονομικού περιβάλλοντος από το παρόν σε βάρος του μέλλοντος. Το φαινόμενο αυτό εξακολουθεί καθ΄ όλη την διάρκεια της μεταπολίτευσης με συνεχώς εντεινόμενους ρυθμούς, η δε ανακοπή του τα τελευταία 8 χρόνια (μετά το 1990), ήτο πολύ ήπια, και πάντως απολύτως ανεπαρκής. Δεν έχουμε συνειδητοποιήσει ότι πλέον κάθε μπουκιά που καταναλώνουμε σήμερα δεν μας ανήκει, θα την πληρώσουν τα παιδιά μας τα επόμενα χρόνια. Από το στόμα τους την κλέβουμε.

Η παραφθορά των ηλικιών στην χώρα μας ενισχύθηκε καταλυτικά από εσκεμμένες ενέργειες συγκεκριμένων εχθρών του λαού. Θυμηθείτε την εικόνα των εκκλησιών τις δεκαετίας του 50. Ένα γυναικείο κλίτος και ένας γυναικωνίτης κατάμαυρος από τις χήρες μικρασιάτισες. Η πληθυσμιακή φθορά της μικρασιατικής καταστροφής είχε κατεύθυνση και στόχο. Οι ανενεργές ηλικίες αφέθησαν να ανταλλαγούν με σκοπό να μειωθεί η εντύπωση της αριθμητικής φθοράς και να αυξηθεί το κόστος της αποκατάστασης. Αλλά και στην συνέχεια σε ένα πλήθος με τόσο τραυματισμένη σύνθεση οποιαδήποτε επέμβαση θα την έβλεπα σαν γενοκτόνο ενέργεια. Ο εμφύλιος, η μετανάστευση, οι οικονομικοί πειραματισμοί, ίσως ακόμη και το αλβανικό του 1940, η σπατάλη των εθνικών πόρων, η πολιτιστική επέμβαση από αναρμόδια αρμόδια πρόσωπα, η εσκεμμένα λανθασμένη πληροφόρηση και καθοδήγηση του λαού, είναι γενοκτόνες ενέργειες.

Καιρός να μετρήσουμε τις δυνάμεις μας όπως πράγματι είναι, (όπως τις καταντήσαμε) και να αρχίσουμε ένα νέο ξεκίνημα από μηδενική βάση. Οι αποφάσεις πρέπει να είναι σκληρές και για αυτό εμείς οι πρώτοι που θα τις εφαρμόσουν.

 

 

 

ΣΥΝΟΨΗ

 

Η κακή σύνθεση του πληθυσμού κατά ηλικίες επιφέρει:

1 μείωση του ανηγμένου ενεργού πληθυσμού

2 αποσυντονισμό της λειτουργίας του

3 μείωση της παραγωγικότητας

4 επιβάρυνση των νεοτέρων ηλικιών

5 αδυναμία προγραμματισμού

6 αστάθεια των οικονομικών προγραμμάτων

7 αναπαραγωγή της ανωμαλίας

8 ανά 25ετία κρίση αριθμών

Στην Ελλάδα και ειδικότερα στον Νομό μας έχουμε μία από τις χειρότερες δυνατές μορφές πυραμίδων.

Αίτια:

1 τα πολεμικά γεγονότα

2 η θέση του νομού

3 οι βόρειοι γείτονες

4 η δική μας αδιαφορία

Άλλες γενοκτόνες ενέργειες

1 συστηματική γενοκτόνα πολιτική των δύο αντιπάλων

2 μετανάστευση

3 βίαια και σκόπιμη αλλοίωση ηθών και κουλτούρας

4 πεπλανημένη πληροφόρηση και προπαγάνδα

5 αδιαφορία κατά τον σχεδιασμό

6 ευδαιμονισμός

αναξιοκρατία διοίκησης

Προτεινόμενη περέμβαση

1 ενημέρωση

2 θυσία

 

 

 

 

 

Διάκριση και σχεδιασμός έργων ΔΙΑΒΑΣΕΩΣ ΡΕΥΜΑΤΩΝ.

Τα χαρακτηριστικά μεγέθη ενός έργου διάβασης ρεύματος, αυτά που προσδιορίζουν την τεχνική δυσκολία της κατασκευής του, τις συνθήκες λειτουργίας και συντήρησής του αλλά και το κόστος του μπορούν να αποτελέσουν ένα τυποποιημένο πακέτο δεδομένων. Έτσι μπορούμε να έχουμε:

για τις υδατογέφυρες:

το μέγιστο ελεύθερο ύψος,

το μέγιστο άνοιγμα,

τον αριθμό και το κάθε ύψος των μεσοβάθρων,

τον αριθμό και το κάθε μήκος των ανοιγμάτων,

το μέγεθος και την περιγραφή της διατομής,

για τους σίφωνες:

το μέγιστο ελεύθερο ύψος,

το μέγιστο άνοιγμα,

τα υψόμετρα εισόδου και εκβολής, (και οι απώλειες)

η θέση και το υψόμετρο της διάβασης (χαμηλότερο σημείο)

η διατομή σε σχήμα και μέγεθος,

για τις διαβάσεις:

το άνοιγμα,

την διατομή (σχήμα και μέγεθος)

την διατομή του διασταυρουμένου ρέματος,

το υψόμετρο πυθμένα του διασταυρουμένου ρέματος,

κλπ.

Η χρήση ενός τύπου έργου έναντι των υπολοίπων, είναι μία απόφαση που εξαρτάται από πολλούς παράγοντες. Σε μία προμελέτη το κύριο στοιχείο-πληροφορία είναι η μορφή της μηκοτομής και ο χαρακτηρισμός (αν και στον βαθμό που μπορεί να είναι σαφής και περιγραφικός) του ρεύματος. Ο χαρακτηρισμός ουσιαστικά κατατάσσει το ρέμα σε κατηγορίες σε σχέση με την διερχόμενη απορροή και την ταχύτητά της, βασίζεται όμως σε οπτική παρατήρηση και γίνεται με σύγκριση ομοίας εμφανίσεως ρεμάτων και σέβεται στοιχεία όπως η σύσταση του εδάφους, το μέγεθος των φερτών, η μέση κατά μήκος κλίση του διασταυρουμένου, η καταπτώσεις των πρανών, η φυτοκάλυψη κλπ.. Η μορφολογία περιγράφεται από σειρά μέτρων όπως η ομαλότητα του εδάφους, η μέση κατά μήκος κλίση, το βάθος της διασταυρούμενης μισγάγγειας, το εύρος της στο ύψος των φρυδιών, η ύπαρξη δεύτερης στενής κοίτης, η ομαλότητα και η μορφή της τομής των πρανών κλπ.

Το πρόγραμμα συγκρίνει το σμήνος των δεδομένων με το ιδεατό συγκριτικό μοντέλο και αποφασίζει ποια είναι η τεχνικοοικονομικά πλέον ενδεδειγμένη λύση. Την λύση αυτή επεξεργάζεται από γεωμετρική και υδραυλική άποψη και καταλήγει στον υπολογισμό-εκτίμηση εννέα τουλάχιστο χαρακτηριστικών μεγεθών, χρησίμων για προμετρητικούς και κυρίως σχεδιαστικούς λόγους. Βασικό βεβαίως στοιχείο και ζητούμενο υπολογισμού είναι ο υπολογισμός των υδραυλικών απωλειών κατά μήκος της διαβάσεως και ο προσδιορισμός της στάθμης του νερού σε κάθε Χ.Θ. του έργου.

Σχετική αναφορά της εργασίας αυτής γίνεται και κατά την περιληπτική ανάλυση του πακέτου «ΑΡΔΕΥΣΗ», όπως παρουσιάζεται στο κεφάλαιο του ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ.

 

 

 

 

 

Σχεδιασμός ΕΙΔΙΚΩΝ ΦΡΕΑΤΙΩΝ.

Το φρεάτιο επισκέψεως είναι χώρος εκτέλεσης σειράς συγκεκριμένων τεχνικής φύσεως δραστηριοτήτων από ανθρώπινο και τεχνικό παράγοντα. Ακόμη διαθέτει τα απαραίτητα γεωμετρικά χαρακτηριστικά, ώστε να εξυπηρετεί λειτουργικά τις απαιτήσεις του δικτύου σύμφωνα με τους νόμους της υδραυλικής. Σύμφωνα με τα παραπάνω ένα φρεάτιο πρέπει να παροχετεύει με ομαλές συνθήκες τις διερχόμενες απορροές προς τον προορισμό τους και επιπροσθέτως να παρέχει στο υπεύθυνο προσωπικό την άνεση των κινήσεών του για την ταχεία και πλήρη άσκηση των καθηκόντων του (εποπτεία-συντήρηση).

Με βάση τον αγωγό εξόδου, με την συγκεκριμένη διατομή και κατά μήκος κλίση, η λειτουργία του φρεατίου προϋποθέτει την ομαλή παροχέτευση όλων των αγωγών που συμβάλουν σε αυτό με την διατομή, το υψόμετρο και την κλίση του κάθε ενός. Για την ομοιόμορφη ενιαία αντιμετώπιση του προβλήματος του σχεδιασμού των έργων αυτών, έγινε μία πλήρης λογική ανάλυση όλων των αποφάσεων και παραγόντων, που επηρεάζουν το αποτέλεσμα. Ο πίνακας των ημιπαγίων στοιχείων περιλαμβάνει μεγέθη όπως:

το ελάχιστο εσωτερικό ελεύθερο ύψος του φρεατίου,

το ελάχιστο εσωτερικό ελεύθερο πλάτος και μήκος,

το βέλτιστο και μέγιστο ύψος μετώπου βαθμίδος,

η μέγιστη κλίση βατού δαπέδου,

το ελάχιστο πλάτος πεζοδρόμου,

το ελάχιστο πρόσθετο ύψος προσέγγισης συμβάλλοντος κλάδου,

το πρόσθετο ύψος ασφαλείας του σκυροδέματος πληρώσεως,

η στατική μορφή της οροφής,

τα ελάχιστα πλάτη τοιχείων, θεμελιώσεως και πλακών ή θόλων.

τα τυπικά διαστήματα σιδηρών βαθμίδων κλπ.

Ο βήμα προς βήμα προσδιορισμός όλων των γεωμετρικών και λοιπών χαρακτηριστικών του τυχόντος ειδικού φρεατίου, παρέχει για πρώτη φορά την δυνατότητα άμεσης εκτύπωσης, χωρίς την παρέμβαση του μηχανικού μίας πλήρους και περιγραφικής κατασκευαστικής Μηκοτομής, με όλα τα λεπτομερή υψόμετρα στα κρίσιμα σημεία του δικτύου αλλά και την ποιοτική περιγραφή της μορφής των μικρών τεχνικών έργων εντελώς αυτόματα με την πρωτοβουλία της μηχανής. Η περιγραφή αυτή γίνεται με την βοήθεια ενός αλφαβητικού και τρειών αριθμητικών δεικτών καθώς και των μέτρων του μήκους του λαιμού της ανθρωποθυρίδας, του εσωτερικού ελευθέρου ύψους και του ύψους της υδραυλικής πτώσης για τα φρεάτια πτώσεως. Οι λεπτομέρειες παρουσιάζονται παρακάτω στο τυπικό υπόμνημα των Μηκοτομών, που συντάσσει το γραφείο στα έργα αποχετεύσεως που μελετά μετά το 1982.

Με τον ίδιο απολύτως αυτόματο τρόπο εκτυπώνονται οι προμετρήσεις των εργασιών κατασκευής στους τέσσερεις πίνακες που ασχολούνται με τα μικρά τεχνικά έργα, και όπου υπολογίζονται με ακρίβεια λίτρου οι χωματισμοί, τα σκυροδέματα όλων των κατηγοριών, οι ξυλότυποι με όλες τις διακρίσεις (επίπεδοι-καμπύλοι, εσωτερικοί-εξωτερικοί), οι οπλισμοί τα επιχρίσματα και τα σιδηρά και χυτοσιδηρά εξαρτήματα κατά τεμάχιο και σε κιλά με κάθε λεπτομέρεια. Σχετική περιγραφή γίνεται και στην αντίστοιχη παράγραφο του κεφαλαίου ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ.

Η λογισμική ανάλυση του προγράμματος είναι απολύτως γραμμική και δεν έχει στοιχεία ιδιαίτερου χειρισμού, απλά βασίζεται στην πολύ προσεκτική και συνεπή κατηγοριοποίηση των σχημάτων, το αποτέλεσμα όμως έχει όλα τα στοιχεία της τεχνητής νοημοσύνης, αφού ουσιαστικά αποτελεί σύνθεση αρχιτεκτονικού σχεδίου από τα απαραίτητα και ικανά πληροφοριακά στοιχεία.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ΔΑΝΕΙΟΑΠΟΘΕΣΙΟΘΑΛΑΜΟΙ και ΒΕΛΤΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ κιν. Γαιών.

 

(πολλαπλοί, εξωτερικοί ή ιδεατοί δανειοθάλαμοι).

Με το Broughner ο Ν.Μωυσιάδης ασχολείται βαθύτερα μετά το 1990. Το 2000-2001 πείθει τον Παναγιώτη Κουκνάκο να ασχοληθεί με το θέμα αυτό στην διπλωματική του εργασία και σκοπεύει να προωθηθεί η σχετική του έρευνα σε επόμενο στάδιο και σε διδακτορικό.

Κύριος στόχος της νέας αυτής προσπάθειας είναι όχι πλέον η χάραξη και μέτρηση του διαγράμματος, αλλά η παραγωγική του χρήση. Οι υπολογισμοί πρέπει να οδηγούν, όχι στα αθροίσματα των ποσοτήτων των απαιτουμένων εργασιών, αλλά στην οικονομική βελτιστοποίηση της σύνθεσής τους.

Κεντρική ιδέα των διεργασιών αυτών αποτελεί η άποψη, ότι κάθε θέση ικανή να δεχθεί μπάζα, ή να αποδώσει κατάλληλα αδρανή, είναι δυνατόν να χρησιμοποιηθεί, σαν δανειοαποθεσιοθάλαμος, εφ’ όσον διαθέτει τα απαραίτητα προσόντα, δηλαδή μικρή απόσταση από την χάραξη του έργου, περιβαλλοντική ουδετερότητα, και καλή πρόσβαση. Με τον τρόπο αυτό το διάγραμμα δεν μένει μετέωρο, αλλά αναρτάται από σειρά σημείων, που προσδιορίζουν την κατεύθυνση κινήσεως των μηχανημάτων και την θέση της βασικής μηδενικής γραμμής διανομής ή συμψηφισμού σε κάθε επί μέρους περιοχή της χαράξεως.

Ο κάθε θάλαμος στην θεωρεία μπορεί να αναλάβει μία συγκεκριμένη ποσότητα αποθέσεων ή να αποδώσει συγκεκριμένη ποσότητα δανείων. Το ποσοστό εκμετάλλευσης των δυνατοτήτων αυτών είναι προϊόν της οικονομικής βελτιστοποίησης της όλης διαδικασίας.

Γενικά η δαπάνη για κάθε μέσο μεταφοράς γαιών εξαρτάται από την δαπάνη φόρτωσης και από την απόσταση μεταφοράς.

 

Έτσι ισχύει η σχέση : δ = φ + μ*L (3)

 

Όπου:

φ = δαπάνη για φόρτωση 1κ.μέτρου.

μ = δαπάνη για μεταφορά 1κ.μέτρου σε απόσταση 1,0 χιλιομέτρου.

L = απόσταση μεταφοράς σε χιλιόμετρα.

 

Οι τιμές των φ και μ εξαρτώνται και από το είδος των γαιών. Συνήθως παίρνουμε μια μέση ποιότητα . Για κάθε μεταφορικό μέσο, που έχουμε αναφέρει προηγουμένως είναι:

 

Αυτοκίνητο: δα = φ1 + μ1*L

Χωματοσυλλέκτης ή αποξέστης δχ = φ2 + μ2*L

Προωθητής δπ = φ3 + μ3*L με φ3 = 0

 

Σύνηθες κριτήριο αποτελεί η απόσταση μεταφοράς η οποία προσδιορίζεται για κάθε είδους μηχάνημα εκσκαφής-μεταφοράς στο πρώτο στάδιο της επεξεργασίας από τα χαρακτηριστικά του (συντελεστές φ και μ). Όπως γίνεται φανερό το ίδιο μηχάνημα θα παρουσιάσει άλλη μέγιστη απόσταση εφαρμογής από έργο σε έργο, ανάλογα με την σύνθεση του εργοταξίου, δηλαδή τα χαρακτηριστικά των υπολοίπων μηχανημάτων. Τέλος τα χαρακτηριστικά μεγέθη φ και μ δεν είναι σταθερά αλλά εξαρτώνται από τις τοπικές συνθήκες, δηλαδή την ποιότητα των εδαφών και την κατάσταση των οδικών δικτύων.

Στην χρησιμοποιούμενη μέθοδο το πρωτότυπο στοιχείο είναι η διαφοροποίηση της αντιμετώπισης χωματισμών κινουμένων κατά την κυρία κατεύθυνση ροής μεταφοράς από αυτούς που κινούνται αντιθέτως και η χρήση θαλάμων εκτός της καθ’ αυτό ζώνης του έργου ή σε θέσεις ικανές για υποδοχή πλεονασμάτων (μισγάγγειες).

 

 

Ως γνωστό σε κάθε περιοχή όπου εκτελούνται χωματουργικά έργα για την κατασκευή μιας οδού υπάρχουν χώροι στους οποίους μπορούμε είτε να «δανειστούμε» είτε να αποθέσουμε χώματα καθόλη την διάρκεια των εργασιών. Τέτοιοι χώροι μπορεί να είναι λατομία, κοίτες ποταμών, καταπτώσεις, χώροι απόθεσης μπαζών κτλ.

Οι χώροι αυτοί βρίσκονται σε κάποια απόσταση από τον άξονα της οδού ενώ έχουν ορισμένη χωρητικότητα και διαθεσιμότητα. Για να κινηθεί όμως ένα όχημα προς τους θαλάμους θα πρέπει να διέλθει από τους δρόμους πρόσβασης προς αυτούς πράγμα που σημαίνει επιπλέον κυβοχιλιόμετρα που προσθέτονται στο σύνολο. Έτσι λοιπόν το κατά πόσο συμφέρει ή όχι η εκμετάλλευση ενός θαλάμου δεν μπορεί να διαπιστωθεί εύκολα από την αρχή.

Με δεδομένο ότι από και προς τους θαλάμους κινούνται σχεδόν αποκλειστικά αυτοκίνητα μπορούμε να μελετήσουμε την χρησιμότητα τους σε διάγραμμα Bruckner που το εμβαδόν που περικλείεται μεταξύ της καμπύλης και της γραμμής εδάφους αντιστοιχεί σε μεταφορές με φορτηγά.

 

Βήμα προς βήμα ελαχιστοποίηση του (τελικού) εμβαδού.

 

Έχοντας λοιπόν το τελικό διάγραμμα που περιγράφει την κίνηση των αυτοκινήτων πρέπει να εξετάσουμε αν μπορούμε να μειώσουμε περαιτέρω το εμβαδόν και κατά συνέπεια και το συνολικό κόστος, λαμβάνοντας ταυτόχρονα υπόψη και την αύξηση του εμβαδού λόγω της κίνησης των οχημάτων στις οδούς πρόσβασης προς τους θαλάμους.

 

 

Η προσθήκη π.χ ενός θαλάμου στον οποίο αποθέτουμε χώματα έχει ως αποτέλεσμα, λόγω του τρόπου με τον οποίο συντάσσεται η γραμμή των κύβων, να υποχωρούν όλα τα σημεία της καμπύλης που έπονται του σημείου εισαγωγής των γαιών από τον θάλαμο. Εξαιτίας αυτής της μετατόπισης όπως είναι φυσικό μεταβάλλονται και τα εμβαδά. Το τελικό προϊόν της πρόσθετης αυτής διαδικασίας είναι μία σημαντική μείωση στην δαπάνη των χωματουργικών εργασιών.

Στο παραπάνω σχήμα φαίνεται η μεταβολή του αρχικού εμβαδού με την απόθεση V κυβικών σε έναν θάλαμο που απέχει Υ από τον άξονα της οδού. Επίσης φαίνεται η αρχική καθώς και η μετατοπισμένη καμπύλη μετά την θέση πρόσβασης στον θάλαμο.

 

 

 

 

Η μέθοδος Labye στην Αποχέτευση.

Παρατίθενται αποσπάσματα από κατατεθημένο κείμενο.

 

1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ

………..

Γενικά η δαπάνη κατασκευής των υδραυλικών έργων αναφέρεται στο μεγαλύτερο ποσοστό από μεγάλα μήκη στοιχείων σταθερού ή εν πάση περιπτώσει ελέγξιμου ειδικού κατά μέτρο μήκους κόστους, αναλόγως της διατομής τους και τις χωματουργικές εργασίες, δηλαδή τις εκσκαφές των ορυγμάτων με την αποκατάσταση των επιφανειών και τις λοιπές σχετικές εργασίες. Οι υπολογιστικές μέθοδοι, που έχουν αναπτυχθεί και βρίσκονται σε εφαρμογή μέχρι σήμερα, βασίζονται σε δύο κύρια χαρακτηριστικά των δικτύων:

α) την καθ’ ομάδας συσχέτιση των μεγεθών των στοιχείων τους, όπως συμβαίνει με τα κλειστά υπό πίεση δίκτυα, (μέθοδος Cross).

β) την ασυνέχεια ορισμένων κύριων μεγεθών (διάμετροι αγωγών), όπως αυτή χρησιμοποιείται για τα ανοικτά δίκτυα κλειστών αγωγών (μέθοδος Labye).

 

Από τις παραπάνω μεθόδους υπολογισμού, μόνον η δεύτερη αποτελεί ολοκληρωμένη μέθοδο οικονομικής βελτιστοποίησης. Η πρώτη αποτελεί μέθοδο ελέγχου επάρκειας των πιέσεων του δικτύου και για την εξαγωγή του συμπεράσματος απαιτεί την διεξαγωγή δοκιμών. Ο αυτοματισμός των δοκιμών βάσει μίας οργανωμένης λογικής είναι δυνατόν να επιτευχθεί, αλλά με ανεξάρτητο προγραμματισμό δεύτερης βαθμίδος.

Με την εμπειρία αυτή επιλύονται τα εσωτερικά δίκτυα υδρεύσεως και τα αρδευτικά υπό πίεση δίκτυα (τεχνιτής βροχής). Στα έργα αυτά έχουμε:

α) σταθερό κόστος αγωγού ανά μέτρο μήκους, εξαρτώμενο μόνον από την διατομή,

β) σταθερά υδραυλικά χαρακτηριστικά ανεξαρτήτως γεωμετρικών επιλογών (αλλαγή χάραξης και άρα κλίσεων εδάφους).

 

Για τους παραπάνω λόγους η μεν διαδικασία υπολογισμού απλουστεύεται, το δε αποτέλεσμα (δηλαδή η μείωση του κόστους του έργου σε σχέση με το δίκτυο που θα προτείνει ένας έμπειρος μηχανικός σαν πρώτη επιλογή) είναι περιορισμένο σε ποσοστό επί του συνόλου της δαπάνης.

Η κατάσταση είναι τελείως διαφορετική με τα δίκτυα αποχέτευσης, όπου εφαρμόζονται αγωγοί ελευθέρας ροής (ανοικτοί). Εδώ πολύ συχνά μία οικονομική επιλογή ανάντη, μπορεί να αποβεί δαπανηρή για το κατάντη τμήμα ενός κλάδου, ή και αντιστρόφως. Οι εκσκαφές αποτελούν υπολογίσιμο μέγεθος στο κόστος του έργου, και οι γεωμετρικές επιλογές μπορεί να παίζουν σημαντικό ρόλο στα υδραυλικά χαρακτηριστικά και την συμπεριφορά του έργου. Τέλος η επιλογή των γεωμετρικών χαρακτηριστικών δεν αναλύεται σε μία γραμμική λογική, αλλά επηρεάζεται από πλήθος παραγόντων και αποτελεί αντικείμενο πολύπλοκου αλγορίθμου με δεδομένα τις διακυμάνσεις της μηκοτομής του εδάφους και των διασταυρουμένων υπογείων εμποδίων.

Χονδροειδώς θα μπορούσε κανείς να ισχυριστεί ότι η οικονομική βελτιστοποίηση του δικτύου αποχέτευσης ισοδυναμεί με μία μέθοδο Labye εις την τρίτη δύναμη. Πρόβλημα ενδεχομένως θεωρητικά ελεγχόμενο αλλά πρακτικά άλυτο.

…………..

2 ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ

 

………………….

Το πολύπλοκο των λογικών σχέσεων και των συντελεστών του προβλήματος μας υποχρεώνει σε πολυδιάστατη επιλεκτική διαδικασία. Το κάθε βήμα της μεθόδου δεν στοχεύει σε μία ελάχιστη τιμή, αλλά σε διάγραμμα (πλήθος) ελαχίστων τιμών, που σαρώνουν το εφαρμόσιμο παράθυρο τιμών της μίας μεταβλητής (π.χ. του βάθους εκσκαφής)..

Παραδεχόμαστε λοιπόν ότι για κάθε βάθος ποδός ενός αγωγού (κατάντη φρεάτιο) υπάρχει ένα ελάχιστο κόστος του ανάντη δικτύου. Αυτό βρίσκεται σε κάποια σχέση με τις δυνατές επιλογές των βαθών εκβολής των ανάντη αγωγών. Τα βάθη αυτά οδηγούν σε αντίστοιχα ελάχιστα κόστη των αντιστοίχων ανάντη δικτύων κ.ο.κ.

………………

Για την λογική σύνθεση της μεθόδου χρησιμοποιούνται 25 ενδιάμεσες νέες έννοιες και όροι, που αναλύονται λεκτικά και προσδιορίζονται μαθηματικά, έχουν δε σχέση με τις γεωμετρικές ιδιότητες των ειδικών διαγραμμάτων κόστους και τα στοιχεία τους. Η σχετική ανάλυση απασχολεί ολόκληρο ενιαίο κεφάλαιο με θέμα την Ορολογία, το λεξιλόγιο δηλαδή με το οποίο μπορεί να εξελιχθεί ο τεχνικός διάλογος με στόχο την επίλυση του προβλήματος. Το στάδιο αυτό αποτελεί την καρδιά κάθε προσπάθειας ανάπτυξης εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης.

…………..

Σε κάθε δίκτυο προς επίλυση παραδεχόμεθα ότι υπάρχει ένας κατάλογος διαθεσίμων διατομών προς εφαρμογή. Οι διατομές αυτές διατάσσονται από τις μικρότερης ικανότητος προς τις μεγαλύτερης ικανότητος ανεξαρτήτως μορφής και υλικού. Κάθε αγωγός λοιπόν (στοιχείο δικτύου) οφείλει να ικανοποιείται από μία ομάδα πιθανών διατομών με κρίσιμη την μικρότερη αυτής της ομάδος.

……………..

Ο πίνακας διατομών δεν είναι τίποτε περισσότερο από ένα μητρώο δεδομένων με τον αύξοντα αριθμό (κωδικό), την εμπορική ονομασία, το μητρώο των μέτρων προσδιορισμού των γεωμετρικών χαρακτηριστικών του, τον αριθμό προσδιορισμού του τυπολογίου υπολογισμού των υδραυλικών απωλειών και τα απαραίτητα μέτρα (συντελεστές), το βάρος και το κόστος προμήθειας ανά μέτρο μήκους. Απαραίτητα στοιχεία για την εφαρμογή της περιγραφόμενης μεθόδου είναι επίσης το πάχος t της διατομής (υψομετρική διαφορά μεταξύ στέψης και άντυγας) και το συνολικό πάχος της βάσης tb (υψομετρική διαφορά μεταξύ πυθμένων αγωγού και σκάμματος).

………………

 

 

 

3 Η ΔΙΑΓΡΑΜΜΑΤΟΠΟΙΗΣΗ

……….

Το διάγραμμα Βάθους Ποδός - Κόστους Κατασκευής, συντίθεται από το κόστος της προμήθειας και εφαρμογής του αγωγού, που είναι ασυνεχές γραμμικό, και το κόστος χωματισμών, που είναι προφανώς γραμμικό μεταξύ των σημείων αλλαγής διατομής, και αλλαγής σημείου περιστροφής της γραμμής του πυθμένα (θέσεις κορυφών της Ο.Γ.Σ.). Ο υπολογισμός του μπορεί να γίνει αναλυτικά με όλη την δυνατή ακρίβεια, για όλους τους σταθμούς ασυνέχειας, όπως προσδιορίσθηκαν στις προηγούμενες παραγράφους και μέχρι την Ε.Ε.Κ.

Το διάγραμμα αυτό για το τυχόν στοιχείο ενός δικτύου, (θεωρουμένου του στοιχείου ανεξαρτήτου τμήματος ενός μεμονωμένου αγωγού), αποτελεί το πρωτογενές διάγραμμα κόστους (Π.Δ.Κ.), και παίζει έναν πρωταρχικό ρόλο στην όλη διαδικασία της οικονομικής βελτιστοποίησης. Είναι προφανές, ότι το Π.Δ.Κ. των άκρων όλων των κλάδων του δευτερεύοντος δικτύου, αποτελεί ταυτόχρονα και το τελικό Δ.Κ. των στοιχείων αυτών.

………..

Η δυνατότητα παρακολούθησης της τεχνικής και οικονομικής συμπεριφοράς του αγωγού, καθώς κινείται στις άπειρες θέσεις που του επιτρέπει το Ε.Π.Ε., δίνεται από το Μητρώο Περιφοράς του Αγωγού. Το μητρώο αυτό έχει αρχικό μέγεθος αναφοράς (πρώτη στήλη) το Β.Π. η καλλίτερα την στάθμη της άντυγος στο φρεάτιο ποδός (εκβολής) και ακολουθούν όλα τα χρήσιμα παράγωγα.

Αποστολή του είναι η πλήρης γεωμετρική περιγραφή της διαδικασίας της περιφοράς του αγωγού κατά την σύνταξη του Π.Δ.Κ., η καταγραφή της διαφοροποίησης του κόστους και η δυνατότητα απόλυτου ακριβούς κοστολόγησης για κάθε δυνατή παράλληλη προς τα κάτω μετάθεσή του. Η δυνατότητα αυτή αποτελεί κλειδί για την εξαγωγή του διαγράμματος κόστους όχι μόνον του εξεταζόμενου στοιχείου του δικτύου, αλλά του συνόλου του ανάντη έργου (ανάντη στοιχειοσειρά).

…………….

(ύστερα από μία απλουστευτική διαδικασία-τέχνασμα, χωρίς καμμία υπαναχώρηση στην ακρίβεια των υπολογισμών καταλήγουμε στο διάγραμμα ελαχίστων άνω τιμών ….)

Το τελικό προϊόν είναι ένα βαθμιδωτό διάγραμμα, που σε αντίθεση με τα πρωτογενή διαγράμματα, έχει σαφές άνω όριο καθοριζόμενο από το ελάχιστο επιτρεπόμενο για λόγους στατικής επάρκειας, ή για λόγους άνω εμποδίων βάθος της στέψης του αγωγού. Το άνω αυτό όριο, είναι η μέγιστη των τιμών της μεταβλητής «συζυγές βάθος κεφαλής» των στοιχείων του μητρώου περιφοράς του κατάντη αγωγού.

……………..

 

 

4 ΠΡΟΣΘΕΣΗ ΔΙΑΓΡΑΜΜΑΤΩΝ

Η οικονομική βελτιστοποίηση σειράς στοιχείων δικτύου, θυμίζει πολύ την αντίστοιχη διαδικασία της μεθόδου Labye. Ειδικότερα στις θέσεις των διακλαδώσεων, όπου δύο ή περισσότερα δίκτυα καταλήγουν στον αυτό πόδα, το πρόβλημα συνοψίζεται στην συσχέτιση όλων των ανάντη διαγραμμάτων προς το πρωτογενές διάγραμμα κόστους του στοιχείου (αγωγού), που έχει κεφαλή τον πόδα τους.

Σύμφωνα με όσα προηγήθηκαν, κάθε τιμή της κατά μήκος κλίσης εντός των επιτρεπομένων ορίων, αντιστοιχεί σε μία εφαρμόσιμη διατομή και με τα υπολογίσιμα υδραυλικά στοιχεία της δίνουν μία υδραυλικά αποδεκτή λύση. Η λύση αυτή μπορεί να εφαρμοσθεί για ένα φάσμα βαθών εκσκαφής ποδός με την παράλληλη μετάθεση του αγωγού προς τα κάτω, αρκεί να επιβαρυνθούμε το κόστος των αντίστοιχων προσθέτων εκσκαφών. Το φάσμα αυτό αντιστοιχεί με ένα συζυγές φάσμα βαθών κεφαλής, που είναι ένα ορατό παράθυρο του διαγράμματος κόστους στο φρεάτιο κεφαλής του στοιχείου.

Με την παρατήρηση αυτή προχωρούμε στο κρισιμότερο στάδιο της διαδικασίας οικονομικής βελτιστοποίησης, που είναι η πρόσθεση του συγκεντρωτικού διαγράμματος κόστους στο φρεάτιο κεφαλής, με το πρωτογενές διάγραμμα κόστους του εξεταζόμενου στοιχείου. ……………

………

Η περιγραφείσα μέθοδος εφαρμόζεται ήδη με επιτυχία σε μικρά και μεγάλα δίκτυα αποχέτευσης, και η αξιοπιστία της έχει ελεγχθεί επιτυχώς σε σειρά από παλαιές μελέτες.